Məktəb fobiyası

 Məktəb fobiyası (məktəb qorxusu) – uşaqlarda və yeniyetmələrdə müşahidə olunan psixoloji pozuntudur.Məktəb fobiyası qüvvətli bir narahatlıq səbəbi ilə uşağın məktəbə getməkdən imtina etməsi ya da bu mövzuda istəksiz olmasıdır. Məktəb fobiyası olan uşaqlar, məktəbə olan istəksizliklərini tipik bir şəkildə fiziki şikayətlənmə ilə dilə gətirməyə çalışan, bu səbəblə özlərini evdə tutma yolunda ana-atalarını razı salmağa çalışan uşaqlardır. Məktəb fobiyası çox vaxt ürək bulanması, qarın və ya baş ağrısı, baş gicəllənməsi, qusma kimi psixosomatik əlamətlərlə özünü büruzə verir. Eyni zamanda iştahasızlıq, aqressivlik və ya özünə qapalılıq, küsəyənlik kimi əlamətlər də müşahidə olunur.Kəskin məktəb fobiyası ibtidai təhsildən orta təhsilə qədər hər yaşda, hətta kollec tələbələrində belə görülə bilər. Lakin erkən gənclikdə rast gəlinən məktəb fobiyası əlamətləri yeni məktəbə başlayan uşaqdakı kimi qüvvətli və çətin deyil.
   Əlamətləri:
   - Baş ağrıları
   - Qarın ağrıları, ürəkbulanma və ya qusma
  - İştahsızlıq, kefsizlik
  - Yuxu nizamında pozuntular
  - Məktəb tapşırıqlarını yerinə yetirmə istəyinin olmaması və s.
 Əsas xüsusiyyətləri
Güclü qorxu və narahatlıq: Məktəbə gedəndə mədə ağrısı, ürək bulanması, baş ağrısı kimi somatik şikayətlər ola bilər.
Ayrılma çətinliyi: Uşaq valideynlərindən ayrılmaq istəmir, evdə qalmaqda israr edir.
Davranış əlamətləri: Səhər ağlama, əsəbiləşmə, məktəbə getməmək üçün müxtəlif bəhanələr gətirmə.
Psixoloji təsirlər: Özünüqapanma, güvənsizlik, dostlardan uzaqlaşma, tədris uğurlarında geriləmə. 
  Məktəb qorxusunun səbəbləri: 
  -  Ailəyə yeni körpənin gəlişi;
  -  Ailənin yeni evə köçməsi;
  - Uşağın valideynini və ya digər yaxınını itirməsi;
  -  Ana-ata arasındakı problemlər;
  -  Ailədə maddi çətinliklərin olması;
  - Məktəbdə müəllim və ya şagird yoldaşları tərəfindən hörmətdən salınması və ya qorxudulması;
  - Məktəblə ev arasındakı yolda narahatlıqlar və s.
 Kimlərdə daha çox görülür?
 18–24 aylıq dövrdə bir çox uşaqda ayrılıq narahatlığı (separation anxiety) inkişaf edir. Onlar baxıcılarından uzaq olduqda ağlaya, əsəbiləşə və ya narahat ola bilərlər. Adətən bu vəziyyət zamanla keçib gedir. Əgər keçməzsə, scolionophobia inkişaf edə bilər.
 Məktəb fobiyası daha çox aşağıdakı uşaqlarda müşahidə olunur:
• Həddindən artıq qoruyucu valideyni olan uşaqlar
• Təbii olaraq daha narahat (anksiyöz) temperamentli uşaqlar
• Yeganə uşaq olanlar
• Ailənin ən kiçik uşağı
• Xroniki xəstəliyi olan uşaqlar
   Məktəb fobiyası uşaqların təxminən 2%–5%-ində görülür — başqa sözlə, hər 20 uşaqdan 1-ə qədərində. Bu hal daha çox 5–6 yaş (kiçik məktəb yaşı) və 10–11 yaş (orta məktəb yaşı) dövrlərində rast gəlinir. Həmçinin keçid dövrlərində — məsələn, liseyə keçid zamanı — simptomlar daha çox müşahidə oluna bilər.
     Səbəblər
 Bəzən scolionophobia-nın dəqiq səbəbi olmur. Amma evdə və ya məktəbdə olan problemlər uşağın məktəbə qarşı narahatlığını artıra bilər.

  Evdə mümkün səbəblər:
• Evdə və ya icmada zorakılıq qorxusu
• Maddi çətinliklər
• Qida çatışmazlığı
• Stabil yaşayış yerinin olmaması və ya evsizlik
• Valideynin diqqətinin az olması
• Köç, boşanma və ya ölüm kimi böyük ailə dəyişiklikləri
   Məktəbdə mümkün səbəblər:
• Bullinq, lağ etmə və ya fiziki təhdid
• Müəllim və ya məktəb işçilərindən tənqid və ya cəza qorxusu
• Oxuma və ya riyaziyyat çətinlikləri (məsələn, disleksiya, diskalkuliya)
• Məktəbdə baş verə biləcək fəlakət qorxusu (məsələn, atışma kimi hadisələrdən qorxu)
 
Xidmətlər

Xidmətlərimizdən faydalanın

Ailə psixoterapiyası

Ailədə və ailə münasibətlərinin optimallaşdırmasında ailənin köməyi ilə pasiyentin müalicəsinə yönəlmiş psixoterapevtik konsultasiyaların və metodların kompleksidir.

ART terapiya

Art-terapiya və ya təsviri sənət terapiyası musiqi, rəsm, hərəkət-rəqs, ədəbiyyat kimi sənət növləriylə həyata keçirilən terapiya növüdür.

MAK (Metaforik Assosiativ Kartlar)

Müxtəlif həyat vəziyyətləri, personajlar, əşyalar və heyvanlar olan şəkillərdir

Uşaq Psixologiyası

Psixologiyanın çoxsaylı sahələrindən biri olub ən çox öyrənilən ixtisas sahəsidir. Psixologiyanın bu qolu, prenatal dövürdən yetkinlik yaşına qədər olan müddətdə zehnin inkişafı və davranışları öyrənir.

Koqnitiv Bihevioral Terapiya (CBT)

Düşüncələri, inancları və davranışları bir-birinə bağlamağa yönəlmiş psixoloji müalicə formasıdır.

Komandamız

Profesional psixoloqlarımızla tanış olun

Direktor

Mədinə Yolçiyeva

Uşaq ve yeniyetmələr üzrə psixoloq

Şahnaz Sultanlı

Zəng edin

(+99410) 227 60 37

Email

info@epm.az

Ünvan

Nizami küçəsi 48 (Central Baku restoranı ilə üzbəüz)