Bullinq

 Bullinq (ing. bullying) – bir və ya bir neçə şəxsin digər insan(lar)a qarşı məqsədyönlü şəkildə zorakılıq, təzyiq, təhqir və ya ayrı-seçkilik etməsi deməkdir. Bu proses əsasən uzun müddət davam edir və qurbanın psixoloji, emosional və fiziki sağlamlığına ciddi təsir göstərir.
 Bullinqin növləri
1. Fiziki bullinq – döymək, itələmək, əşyalarını götürmək və ya zədələmək kimi zorakı hərəkətlər.
2. Şifahi bullinq – təhqir etmək, alçaltmaq, lağ etmək, hədələmək və ya qışqırmaq.
3. Sosial bullinq – insanı qrupdan təcrid etmək, onun haqqında şayiələr yaymaq, dostlarından ayırmağa çalışmaq.
4. Kiberbullinq – sosial şəbəkələrdə, mesajlaşma platformalarında və ya internet mühitində təhqir etmək, şəxsi məlumatları yaymaq və ya nifrət dolu sözlər yazmaq.
  Bullinqin əlamətləri
 - Qurbanın özünəqapanması, stress və depressiya əlamətləri göstərməsi
 - Təhsilə və ya işə marağın azalması, məktəbdən və ya iş yerindən qaçmaq istəməsi
 - Davranış və əhval dəyişikliyi, yuxu və yemək rejimində problemlər
 - Zorakılığa məruz qalan şəxsin tez-tez fiziki xəsarətlərlə görünməsi
 Uşağınızın bullinqə məruz qalması əlamətlərinə yuxarıdakılardan hər hansı biri daxildir, həmçinin:
 - məktəbə getmək istəməmək və ya dostlarının olmaması
 - zədələnmiş və ya itkin əşyaların olması
 - tualet təlimi almış uşaq yatağı yenidən islamağa başlayır
 - baş ağrısı və ya mədə ağrıları kimi fiziki ağrılar və ağrılar
 - sosial media vasitəsilə həmişəkindən daha çox mesaj alır
 Bullinq hər yaşda hər kəsin başına gələ bilər. Çox az uşaq kiməsə təhqir olunduğunu söyləyir. Onlar zəif, utancaq və ya qorxa bilərlər ki, bu, vəziyyəti daha da pisləşdirəcək.
 Bullinqin fəsadları
 - Psixoloji travmalar və depressiya
 - Sosial fobiyalar və özgüvən çatışmazlığı
 - Akademik və ya peşəkar uğursuzluqlar
 - Ağır hallarda intihara meyillilik
  Bullinqin qarşısını necə almaq olar?
1.Məktəblər və iş yerləri bullinqə qarşı ciddi qaydalar tətbiq etməlidir.
2.Valideynlər uşaqları ilə açıq və səmimi ünsiyyət qurmalıdırlar.
3.Müəllimlər və rəhbərlər bullinq hadisələrinə laqeyd qalmamalı, zorakılığı aşkar edərək vaxtında tədbir görməlidirlər.
4.Qurbanlar və şahidlər bullinq haqqında susmamalı, bunu müvafiq insanlara bildirməlidirlər.
5.Kiberbullinqə qarşı internet təhlükəsizliyi qaydalarına əməl edilməli, təhqiredici və zorakı məzmunlar müvafiq platformalara şikayət olunmalıdır.
Bullinq cəmiyyətdə ciddi bir problem hesab olunur və onun qarşısının alınması üçün hər kəsin üzərinə məsuliyyət düşür.
  Şagirdlər müxtəlif səbəblərə görə zorakılığa (bullinqə) məruz qala bilirlər. Bəzən onlar fərqli olduqları üçün, yaxud ağıllı və ya populyar olduqları üçün bullinqə məruz qalırlar. Bu, irq, seksual oriyentasiya, din, əlillik və ya bacarıqlar, çəki, boy və ya bir uşağı digərlərindən fərqləndirən hər hansı bir xüsusiyyətə görə ola bilər. Bəzən isə sadəcə olaraq yanlış zamanda yanlış yerdə olduqları üçün belə vəziyyətlə üzləşirlər. Başqalarına bullinq edən şagirdlər bəzən özləri də problemləri olan və xoşbəxt olmayan uşaqlardır. Onlar öz həyatlarında diqqət, güc və ya sevgi çatışmazlığını kompensasiya etməyə çalışa bilərlər; bullinq vasitəsilə bunu əldə etməyə çalışırlar. Bu şagirdlər güclü hiss etməyə ehtiyac duyurlar və başqalarına zərər verməkdən zövq ala bilirlər. Onlar çox vaxt bullinq etdikləri şəxsin hisslərini başa düşmürlər. Davamlı şəkildə bullinq edənlər bunu çox vaxt başqalarına hökm etmək və öz sosial statuslarını yüksəltmək üçün edirlər. Bullinq tez-tez belə bir inancdan qaynaqlanır ki, bu cür davranmaq normal və ya qəbul ediləndir. Bəzən isə onlar etdiklərinin bullinq olduğunu belə anlamır və ya bunun qarşı tərəfdə nə qədər ağrı və narahatlıq yaratdığını dərk etmirlər.
 Birinin başqalarına bullinq etməsinin bəzi ümumi səbəbləri:
• Sinif yoldaşları arasında güc hissi qazanmaq üçün
• Diqqət çəkmək və ya populyar olmaq üçün
• Qorxduqları üçün, öz hisslərini gizlətmək məqsədilə başqalarını qorxutmağa çalışırlar
• Xoşbəxt olmadıqları üçün bunu başqalarına yönəldirlər
• Özləri də bullinqə məruz qaldıqları üçün
• İstədikləri şeyləri əldə etmək üçün
• Bəyəndikləri birini təqlid etmək üçün
• Özlərini pis hiss etdikdə və ya kiməsə qısqanclıq duyduqda daha yaxşı hiss etmək üçün
• Qrup daxilində başqasının onlardan daha populyar olduğunu düşündükləri üçün
• İnsanların onlarla dost olmasını təmin etmək üçün bir yol kimi
 Bullinq hər bir şagirdə baş verə bilər, lakin bəzi qrupların daha çox risk altında olduğu məlumdur. Həssas qruplara əlilliyi və ya xüsusi təhsil ehtiyacı olan şagirdlər, lezbiyan, gey, biseksual, transgender və ya interseks (LGBTI) şagirdlər və ya LGBTI kimi qəbul edilən şagirdlər, həmçinin məktəbin əsas mədəniyyəti, irqi və ya dinindən fərqli olan şagirdlər daxildir. Bullinq bəzən şagirdlərin bir-birinin şəxsi xüsusiyyətləri haqqında mənfi şərhlər etməsi və onları mühakimə etməsi ilə bağlı olur.
Bu mənfi şərhlər aşağıdakı sahələrlə əlaqəli ola bilər:
• xarici görünüş və çəki
• bacarıq və ya əlillik
• gender, cins və seksual oriyentasiya
• mədəniyyət, irq və din
• sosial-iqtisadi status
  Bu cür bullinq cəmiyyət daxilində müxtəlifliyə münasibət haqqında ailədən və geniş sosial mühitdən öyrənilən önyarğılara bağlıdır. Şagird qrupları daxilində və ümumilikdə məktəbdə sosial normalar mövcuddur. Məktəbin normaları müəllimlər və geniş icmadakı digər böyüklər, o cümlədən valideynlər tərəfindən formalaşdırılır. Öz yaşıd qrupunun normalarından fərqli görünən şagirdlər daha çox bullinqə məruz qala bilirlər. Şagirdlər bəzən qrup normalarını qorumaq və davranış və görünüş qaydalarını möhkəmləndirmək üçün bullinqdən istifadə edirlər.
Şagird qruplarında “daha yüksək sosial statusa malik” hesab edilənlər barədə fikirlər cəmiyyətin güc və status dəyərlərindən qaynaqlanır. Bu proses uşaqların və gənclərin məktəbin və geniş cəmiyyətin norma, dəyər və önyarğılarını mənimsəyib təqlid etməsi ilə formalaşır.

Xidmətlər

Xidmətlərimizdən faydalanın

Ailə psixoterapiyası

Ailədə və ailə münasibətlərinin optimallaşdırmasında ailənin köməyi ilə pasiyentin müalicəsinə yönəlmiş psixoterapevtik konsultasiyaların və metodların kompleksidir.

ART terapiya

Art-terapiya və ya təsviri sənət terapiyası musiqi, rəsm, hərəkət-rəqs, ədəbiyyat kimi sənət növləriylə həyata keçirilən terapiya növüdür.

MAK (Metaforik Assosiativ Kartlar)

Müxtəlif həyat vəziyyətləri, personajlar, əşyalar və heyvanlar olan şəkillərdir

Uşaq Psixologiyası

Psixologiyanın çoxsaylı sahələrindən biri olub ən çox öyrənilən ixtisas sahəsidir. Psixologiyanın bu qolu, prenatal dövürdən yetkinlik yaşına qədər olan müddətdə zehnin inkişafı və davranışları öyrənir.

Koqnitiv Bihevioral Terapiya (CBT)

Düşüncələri, inancları və davranışları bir-birinə bağlamağa yönəlmiş psixoloji müalicə formasıdır.

Komandamız

Profesional psixoloqlarımızla tanış olun

Direktor

Mədinə Yolçiyeva

Uşaq ve yeniyetmələr üzrə psixoloq

Şahnaz Sultanlı

Zəng edin

(+99410) 227 60 37

Email

info@epm.az

Ünvan

Nizami küçəsi 48 (Central Baku restoranı ilə üzbəüz)